به انجمن ایران زمین خوش آمدید؛

مهمان گرامي، براي مشاهده تالارها با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد
سلسله اشكانيان
نمایش نتایج: از 1 به 3 از 3

موضوع: سلسله اشكانيان

  1. #1
    مدیر سابق
    تاریخ عضویت
    Jul 2010
    محل سکونت
    شيراز
    نوشته ها
    2,644
    سپاس
    4,117
    تشکر شده 4,820 تا این لحظه در 2,346پست

    Post سلسله اشكانيان

    اشکانیان (۲۵۰ پ. م ۲۲۴ م.) که از تیره ایرانی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و شاخه‌ای از طوایف وابسته به اتحادیه [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] از عشایر [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] حدود باختر بودند، از ایالت [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] که مشتمل بر [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] فعلی بود برخاستند. نام سرزمین پارت در کتیبه‌های داریوش [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] آمده است که به [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ][لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] می‌شود. چون پارتیان از اهل [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] بودند، از این جهت در نسبت به آن سرزمین ایشان را [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] نیز می‌توان خواند. ایالت پارتی ها از مغرب به [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و سواحل جنوب شرقی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و از شمال به [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و از مشرق به [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و از جنوب به [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] محدود می‌شد. قبایل پارتی در آغاز با قوم داهه که در مشرق [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] می‌زیستند در یک جا سکونت داشتند و سپس از آنان جدا شده در ناحیه خراسان مسکن گزیدند.
    این امپراتوری در دوره اقتدارش از [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] تا [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و از [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] تا [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] توسعه یافت. در عهد اشکانی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] آغاز شد. [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در اثر اختلافات داخلی و جنگ‌های خارجی به تدریج ضعیف شد تا سر انجام به دست [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] ساسانی منقرض گردید


    ساتراپی پارت

    پس از فتح [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] به دست [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و مرگ او، ایران به [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] سردار [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] رسید؛ نخستین برخورد او با همسایگان ایران در مرزهای جنوب شرقی روی داد که نتیجه آن واگذاری بخش خاوری ایران به [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] پادشاه [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] از سلسله [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] بود. در حدود [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] اقوام بربر (به گفته منابع یونانی) به شمال شرقی ایران یورش بردند و شماری از شهرها از جمله چند مهاجرنشین یونانی را ویران ساختند. [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] پس از دفع این یورشها شمار مهاجرنشینان یونانی را افزایش داد و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را به صورت سنگر و بارویی درآورد، همچنین دو لشکر کشی به مرزهای شمال شرقی ایران انجام داد، یکی دریایی به فرماندهی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در امتداد کرانه های خاوری [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و دیگری زمینی به فرماندهی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] به آن سوی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] ([لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]) که به تأسیس دو استان [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] انجامید. در [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ][لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] شَهرَب پارت و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] شَهرَب (ساتراپی) [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] ([لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]) اعلام استقلال نمودند؛ دیودوتوس خود را شاه خواند و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را تأسیس نمود.

    پیدایش

    به عقیده [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]، [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] (اشک) در سالهای ۲۳۸/۲۳۹ پیش از میلاد و در زمان پادشاهی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] کالینیکوس به پارت یورش برد و بر آندراگوراس پیروز شد، سپس بر [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] ([لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]) تاخت و آنجا را تسخیر نمود و شالوده های دستگاه اشکانی و پادشاهی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] ها را پی ریزی نمود.
    وی در [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] واقع در [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ](آستوئن) در بخش شمالی قلمرو پارت که نِسا هم در آن بود تاجگذاری کرد. [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] برای باز پس گيری سرزمینهای از دست رفته پادشاهی سلوکی دست به لشکر کشی به بخش‌های شمال شرقی ايران زد، در تلاش برای دست یافتن به این هدف با دیودوتوس یکم شاه یونانی - بلخی پیمان یگانگی بست اما با مرگ دیودوتوس یکم و تغییر سیاست جانشین او، [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]، که با اشک یکم متحد شد، سلوکوس دوم تنها ماند. اشک یکم به روش استپ نشینان به درون استپها پس نشست تا شاید در دشتهای هموار آنجا از سواره نظامش بهتر بهره گیرد و سپس وارد نبرد شد. نتیجه نبرد پیروزی اشک یکم بود. از آن پس پارت ها این روز را به عنوان روز استقلال جشن گرفتند.[لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] پس از پدر در سال [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] بر تخت پادشاهی نشست و روند گسترش قلمرو اشکانی را ادامه داد، وی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را نيز به قلمرو اشکانی افزود. در واکنش به این امر [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] پس از در هم شکستن شورش ساتراپهای باختر ایران رهسپار خاور شد؛ اشک دوم به ناچار اکباتان را رها نمود و همچون پدرش به استپ ها پس نشست. آنتیخوس پس از باز پس گیری شهرهای [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و چند پیروزی بر پارتهای در حال عقب نشینی از پیش روی در استپها خودداری نمود و بنا به دلایل نامعلوم (شاید پس از شکست از [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] (جانشین دیودوتوس دوم شاه یونانی - بلخی) با اشک دوم صلح نمود. نکته جالب توجه در این عقب نشینی پارتها، کشتار همه یونانیان شهر [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] بود؛ این مساله در تضاد با جمله های حک شده بر پشت سکه های اشکانی در آن دوره (فیل هلن [یونان دوست]) است و این نشانه دهنده سیاست واقع بینانه شاهان اشکانی و آگاهی آنان از پیوندهای میان یونانیان و سلوکیان می باشد. پس از اشک دوم دقیقا مشخص نیست چه کسی جانشین او شده، نامهایی همچون وَردان، وُنون، بلاش، خسرو و پارتامازیس آمده اند، با این حال بر سر کار آمدن نماینده شاخه فرزند کوچک تر یعنی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] (حدود ۱۹۱ تا [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]) امری مسلم است. درباره پادشاهی او و جانشينش [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] (حدود ۱۷۶-۱۷۵ پیش از میلاد) تقریباً چیزی نمی دانیم، تنها در دو سند درباره پادشاهی فرهاد یکم آورده شده که او پس از شکست دادن قبیله «مردها» در البرز آیشان را به خاراکس نزدیک دروازه های مازندران کوچاند.
    جانشین او [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] (حدود ۱۷۱ تا ۱۳۸ پيش از میلاد) نخستین شاه بزرگ اشکانی است که دولت پارت را به جایگاه يک امپراتوری خاوری رساند.

    شاهنشاهی

    [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] (۱۷۱ تا ۱۳۸/۱۳۷ پيش از ميلاد) با آگاهی از شرايط نابه سامان دولتهای بلخی و سلوکی نخست به خاور لشکر کشی نمود تا سرزمينهایی که اوتيدم در زمان پادشاهی اشک دوم و لشکر کشی آنتيوخوس سوم گرفته بود بازپس گيرد. در آن زمان در بلخ پس از مرگ اوتيدم، فرمانروایی دوپاره شده بود، [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] پسر او دولتی در هند تشکیل داده و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] غاصب قدرت را در بلخ غصب کرده بود. اما مهرداد یورش اصلی خود را نه به خاور بلکه به باختر انجام داد. از مرگ [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] اپیفان پس از یورش ناکامش به ایران که با پارتها تماسی پیدا نکرد، وضع سلوکیان بحرانی شد و شَهرَب [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] به نام تیمارخوس اعلام پادشاهی کرد. تيمارخوس پس از نبردهای طولانی از مهرداد شکست خورد و مهرداد ماد را نيز به فرمانروايي خود افزود و باکازیس نامی را به حکومت آن نشاند. با تسخير ماد راه ورود به [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] باز شد و مهرداد با بهره جستن از پیکار میان [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] سلوکی و تریفون غاصب به میان رودان تاخت و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را گرفت، وی در سلوکیه با عنوان «[لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]» تاجگذاری کرد در حالی که منطقه نفوذش در ۱۴۱ پيش از میلاد تا شهر [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در جنوب بابل گسترش یافته بود.
    دمتریوس پس از غلبه بر تریفون و دلگرمی از دعوت مادها و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] خود را آماده جنگ با مهرداد نمود. از سوی دیگر خود پارت مورد تهدید [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] قرار گرفته بود. مهرداد که با جنگی دو سویه روبرو شده بود، خود با بخشی از سپاه به هیرکانیه رفت و وظیفه رودررویی با دمتریوس را بر دوش فرماندهان خویش گذاشت.
    دمتریوس پس از کامیابی های آغازین وارد ماد شد ولی شکست خورد و زندانی شد. او را در ۱۴۱/۱۴۰ پيش از میلاد به هیرکانیه نزد مهرداد فرستادند. مهرداد دختر خود رودوگون را به همسری او درآورد تا بعدها بتواند نقشی مناسب با اهداف شاه پارتها ایفا کند. سپس متوجه جنوب شد و سرزمینهای [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]، [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را در ۱۳۹ پیش از میلاد فرمانبردار خویش کرد. بدين ترتیب مهرداد توانست ظرف ده سال از ۱۴۸ تا ۱۳۸ پیش از میلاد با پیکارهای سخت و به برکت سپاه و سیاست جلب همکاری دودمانهای بزرگ، پارت را به مقام يک قدرت بزرگ برساند، وی نه تنها دولتی بزرگ ساخت بلکه برنامه ای برای اشکانیان به ارث گذاشت. مهرداد یکم نخستین «شاهنشاه» اشکانی در ۱۳۹/۱۳۸ پیش از میلاد در گذشت و تاج و تخت را به جانشینش [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] (از حدود ۱۳۸ تا [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]) سپرد.
    در زمان او دولتش که هنوز به اندازه کافی استوار نشده بود دوباره از دو سو مورد تهديد قرار گرفت؛ خطر یورشی از آسيای ميانه و یورش [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] سیدتس که کوشيد در سالهای ۱۳۰/۱۲۹ پيش از ميلاد سلوکیان را (برای آخرين بار) بر خاور چیره سازد، او توانست پارتها را در سه نبرد شکست دهد و بابل و ماد را تسخیر کند. فرهاد با آنتیوخوس وارد گفتگو شد اما شرایط شاه سلوکی را نپذيرفت و مترصد زمان مناسب شد. آنتیوخوس برای آسان نمودن تهيه آذوقه، سپاه خود را در پایگاه های زمستانی شهرهای گوناگون پراکند.
    فرهاد به یاری تبلیغات ماهرانه ساکنان اين شهرها را به هواداری از خود برانگیخت، سپس نقشه ای را به اجرا گذاشت که در آن تهاجم هم‌زمانی به سپاهیان آنتیوخوس پیش بینی شده بود که کاملاً کامیاب از آب درآمد و آنتیوخوس در نبرد پس از آنکه سربازانش رهایش نمودند شکست خورد و کشته شد(یا خودکشی کرد)، در نتیجه فرهاد بابل و ماد را گرفت و به طرح نقشه ای برای تاختن به سوريه دست زد. فرهاد باقی مانده سپاه آنتیوخوس را به سپاه خود افزود (ولی با آنان رفتاری سخت گيرانه داشت) ، پیشتر نیز از مزدوران احتمالاً سکایی بهره جسته بود، فرهاد دستمزد این مزدوران سکايي را پس از پیروزی بر آنتیوخوس نپرداخت پس آنان شوریدند و بر ایران یورش برده حتی بر بین النهرین نیز دست انداختند، در جنگ میان فرهاد و سکاها زمانی که مزدوران یونانی سپاه پیشين آنتیوخوس در لحظه سرنوشت ساز نبرد ([لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]) به ایشان پیوستند در میدان رزم کشته شد. اکنون ایران در وضع ناگواری قرار گرفته بود چرا که قبایل جنگجوی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] به دولت یونانی - باختری (بلخی) تاخته و در حدود ۱۳۵ تا ۱۳۰ پيش از میلاد باختر را اشغال نمودند.
    [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در چنين شرایطی جانشین فرهاد دوم شد. او نیز نتوانست خطر را دور نماید و سکاییان توانستند در خاور ایران یعنی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] استقرار یابند؛ از آن پس نام درنگیانه به [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] تغيير یافت. اردوان در نبردی در حدود [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در نبردی جان باخت. خطر همچنان شاهنشاهی پارت را تهدید می نمود. نشانه های فروپاشی در بین النهرین دیده می شد، [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] امیر عرب در حدود [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] شهر انطاکیه در مصب [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در کنار [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را گرفت و آنجا را خاراکس هوسپائوسینس نامید. سپس [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و احتمالاً [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را گرفت اما [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] سردار اشکانی او را پس راند و به نام خود در سلوکیه سکه زد.
    وظیفه نوسازی قدرت اشکانیان بر دوش پسر اردوان یکم یعنی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] (۱۲۳/۱۲۴ تا ۸۸/۸۷ پیش از میلاد) افتاد. او نخست در ۱۲۲/۱۲۱ پيش از میلاد بر هوسپائوسینس لشکر کشید و او را شکست داده تبدیل به امیری دست نشانده کرد. بدین سان بین النهرین تا رود فرات از جمله شهر مرزی مهم [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در سال [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] به قلمرو شاهنشاهی اشکانی پیوست. سپس دولتهای کوچک شمال بین النهرین یعنی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]، [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] فرمانبردار پارتیان شدند. آنگاه به خاور و سکاییان روی آورد و پس از لشکر کشی پیروزمندانه سکاییان زیر فرمان دودمان [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را به دولتی دست نشانده تبدیل نمود. وی پا را از مهرداد یکم نیز فراتر نهاد و رهسپار ارمنستان شد، آرتاواز شاه [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را فرمانبردار خویش نمود و تیگران پسر آرتاواز را به عنوان گروگان به پارت فرستاد. رویدادهای بعدی باعث مداخله دوباره ایران شد و ارتش پارت، تیگران را به عنوان شاهی دست نشانده بر تخت پدر نشاند که او نیز ناچار «[لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]» را در حدود [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] به ایران واگذاشت.در سال [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] نخستین دیدار میان اورباز فرستاده مهرداد دوم و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] فرمانده سپاه روم با موضوع ابراز دوستی مهرداد و در حقیقت آگاه شدن از اهداف رومیان روی داد. مهرداد دوم دوباره شکوه را به ایران بازگرداند و همچون نیای همنامش، خود را «شاهنشاه» نامید. او با [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] فغفور چین از سلسله [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] (۱۴۱ تا ۷۸ پیش از میلاد) روابط سیاسی و بازرگانی برقرار نمود و زبان ایرانی را در نوشتارهای پادشاهی باب نمود.

    دگرگونی های درونی

    درباره دوره مهم برپایی شاهنشاهی، منابع فراوان تر، کتیبه ها، اسناد خط میخی، خرده سفالها و سکه ها پایه گسترده تری برای شناخت شخصیت شاهان، و هدف های سیاست داخلی و خارجی ایشان نسبت به دوره پیدایش آنان در اختیار می گذارد.

    فرهنگ

    رشد ایران گرایی را می توان از دوره [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] به روشنی دید. شکل و شمایل ایرانی تر شده چهره مهرداد یکم که با جامه ای باشکوه، گیسوانی بلند و ریشی انبوه و تاج بر سر در پشت سکه های آن دوره بی گمان نشان دهنده افزایش پیوندها با محیط ایرانی و جدا شدن از یونانی گرایی است؛ گزیدن نامواره «شاهنشاه» نیز نشانه ای دیگر از توجه به سنتهای هخامنشی است. ظاهراً شکی نیست که مدیریت دربار اشکانی برای اداره کشور از زبان آرامی بهره می جستند (مدارک یافته شده در نسا) و این دلیلی است از دید دشمنانه آنان نسبت به [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]، زیرا سرانجام نیز کاربرد زبان یونانی را منسوخ نمودند. گام بعدی آنان در این زمینه ایجاد زبان اداری ایرانی بود.

    ارتش

    اشکانیان نخست روش جنگی سلوکیان را به کار بستند و پیاده‌نظام سنگین اسلحه و سواره‌نظامی مرتب پدید آوردند ولی به زودی این روش را کنار گذاشته و شیوهٔ دیرینهٔ خود را به کار بردند. در این شیوه پیاده‌نظام تنها برای نبرد در بلندی‌ها استفاده می‌شد و سواره‌نظام نیروی اصلی سپاه را تشکیل می‌داد. سواره‌نظام اشکانی به نیزه‌داران سبک‌اسلحه و سواران سنگین‌اسلحه تقسیم می‌شدند. سواران سبک‌اسلحه ماهرترین تیراندازان زمان خود بودند. سواران ‌سنگین‌اسلحه زرهی داشتند که سرتاپای ایشان را میپوشانید و اسبانشان نیز چنین زرهی داشتند. از آنها برای درهم شکستن صفوف دشمن و از سواران سبک‌اسلحه برای پشتیبانی و نیراندازی از دور استفاده می‌شد. شیوهٔ مخصوص اشکانیان و به خصوص سواران سبک‌اسلحهٔ ایشان شیوهٔ جنگ و گریز بود.
    ولی ارتش اشکانی دچار ضعف مرکزی بود. سپاه اشکانی از تربیت نظامی و صفوف متشکل٬ متمرکز و سازمان یافته ترکیب نمی‌یافت. در نبرها سپاه کشور از سربازانی تشکیل می‌شد که زیر دست آزادگان و فرمانروایان محلی هر کدام از گوشه‌ای از کشور به درگاه شاه می‌آمدند و بیشتر به فرمانروایان محلی خود وفادار بودند تا به شاه. این جوهر فئودالی و نداشتن نظام فرماندهی متمرکز در نبردهای اشکانیان بارومیان و به خصوص در دوره‌هایی که دچار جنگ‌های داخلی بودند تأثیر گذار بود.

    سیاست

    آنچنان که از زنجیره رویدادها و حرکت اشکانیان (به ویژه مهرداد یکم) برمی آید، سیاست آنان زنده نمودن شکوه گذشته شاهنشاهی هخامنشی بوده است.

    اقتصاد و جامعه


    ساختار اقتصادی و تولید

    مهمترین عوامل تعیین‌کنندهٔ اقتصاد در دوران اشکانی کشاورزی و بازرگانی بودند. کشاورزی راه امرار معاش اکثریت جامعه بود و در روستاها دامپروری نیز با کشاورزی پیوند داشت. صنایع و تولیدات کارگاهی سهم کوچکی در اقتصاد این دوران داشتند.
    در زمان اشکانیان بازرگانی رونق بسیاری یافت. مهمترین عامل این رونق راه‌های تجارتی و شبکه‌های ارتباطی گسترده و امنی بود که اشکانیان برای نگهداری و گسترش آنها بسیار کوشیدند. از راه‌های درآمدساز و پررفت و آمد [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] بود که بین [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و دریای [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] به وجود آمده بود.

    نبرد با روم

    همچنین نگاه کنید به: [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]
    حادثه ای که خاور را تکان داد جنگ [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] با [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]، شاه [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و همپیمانش تیگران، شاه ارمنستان، در زمان پادشاهی سينتروک، شاه اشکانی بود. پس از شکست قطعی این دو شاه از روم، قلمرو روم به طرز خطرناکی به مرز ايران نزديک شد اين شکست هم‌زمان با پادشاهی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] روی داد. سرانجام [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] یکی از سه [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] روم که در آن زمان فرماندار سوريه بود (همدوره پادشاهی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]) در سال [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] همراه يک سپاه هفت [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] بدون اعلان جنگ با هدف اشغال ایران از [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] گذشت. اما نتيجه نبرد برای رومیان مصیبت بار بود چرا که سپاه روم در [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] از سپاه ایران به فرماندهی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] سردار بزرگ ایرانی شکست خورد و خود و سپاهیانش از دم تیغ گذشتند. اين نخستين نبرد از رشته [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] بود که تا پایان دوره ساسانی به درازا کشید؛ بهانه آغاز بیشتر این جنگها زیر نفوذ درآوردن ارمنستان بود که سرانجام به یمن جنگ آوری و سیاست اشکانیان در زمان [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] (51 تا 79 میلادی) به منطقه نفوذ ایران تبدیل شد. اما از پس مرگ بلاش یکم بلایی خانمان سوز دامان اشکانیان را گرفت، این بلا همانا سرکشی و سودای تخت وتاج در میان شاهزادگان و امیرزادگان ایرانی بود. بلایی که موجب ناتوان نمودن نیروی رزمی ایران در برابر روم گردید و در نتیجه آن رومیان توانستند سه بار بین النهرین و تیسفون را در سالهای 116 میلادی (در زمان پادشاهی خسرو و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]، 165 میلادی (به فرماندهی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و در زمان پادشاهی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]) و آخرين بار در سال 198 میلادی به دست [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و در زمان پادشاهی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] تسخیر نمايند. اما شاهان اشکانی با وجود ستیز پیوسته با گردنکشان داخلی هرگز به رومیان اجازه ندادند به سرزمین اصلی ايران نفوذ نمایند.

    پایان کار اشکانیان

    سرانجام کشمکش های داخلی و شکستهای خارجی حیثیت واپسین شاهان اشکانی را بر باد داد. آخرين جنبشی که به پايان کار اشکانيان انجامید از پارس و به رهبری [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] آغاز شد. وی در سال [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] بر [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] شورید؛ اردوان در نبرد از اردشیر به سختی شکست خورد و خود نیز هنگام نبرد کشته شد. اردشیر احتمالاً در سال [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در تیسفون تاجگذاری نمود و خود را «شاهنشاه» خواند. بدین ترتیب دفتر دوره اشکانیان (از حدود 238 پیش از میلاد تا حدود 226 میلادی) بسته شد اما یاد شکوهشان چنان در جهان زنده بود که یکصد و پنجاه سال پس از سقوطشان امپراتور روم [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] ترجیح داد به او لقب «فاتح پارت ها» دهند.

    گاهشماری رویدادها


    • ۳۳۴ تا ۳۲۳ پیش از میلاد : [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] ایران را تصرف می کند , سقوط شاهنشاهی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و آغاز یونانی سازی خاور .
    • ۳۲۹ تا ۳۲۷ پیش از میلاد : شمال شرقی ایران در برابر تهاجم اسکندر با کمک قبایل مرزی می ایستد. [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] قهرمان پایداری است .
    • ۳۱۲ تا ۳۲۷ پیش از میلاد : [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] سراسر ایران را می گیرد .
    • ۳۰۴/۳۰۳ پیش از میلاد : [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] پادشاه هند از سلسله [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] مورد تهدید امپریالیسم مقدونی قرار می گیرد ولی بر سلوکوس یکم چیره می شود و بخش خاوری [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را جدا می سازد . آغاز عقب نشینی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] از خاور .
    • پیش از ۲۱۸ پیش از میلاد : تهاجم اقوام بربر به ایران . فعالیت [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] (سوتر) برای جلوگیری از این خطر .
    • ۲۵۰ پیش از میلاد : نخستین نشانه های تجزیه خواهی در شمال شرقی ایران. پدیدار شدن دو فرمانروای مستقل: [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در پارت و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] ( [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] ).
    • حدود ۲۳۸ پیش از میلاد : اعلام پادشاهی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و پیدایش قلمرو یونانی - باختری با کمک اهالی بومی .
    • حدود ۲۳۸ پیش از میلاد : یورش [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] سرکرده قبیله پارنی به پارت و آغاز فرمانروایی پارت اشکانی. آغاز فروپاشی چیرگی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] بر [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. توقف یونانی کردن [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ].


    • حدود ۲۳۸ پیش از میلاد : [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] یورش [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] (کالینیکوس) را پس می راند. پارتیان لقب «اشک» را باب می نمایند.
    • حدود ۲۰۸ پیش از میلاد : [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] یورش [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را پس می راند. پادشاهی از شاخه بردار بزرگ تر اشکانیان بیرون می شود.
    • ۱۷۱ تا حدود ۱۳۸ پیش از میلاد: [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] خالق نیروی بزرگ [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. آغاز استبداد. نخستین نشانه های [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] گرایی. تهدید از دو جبهه, از سوی سلوکیان در باختر و اقوام [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] از شمال خاور.
    • ۱۲۳ تا ۸۸/۸۷ پیش از میلاد: [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] قدرت [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را زنده می کند. [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] زیر نفوذ [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] قرار میگیرد. سنتهای [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] باستان زنده می شود. مجموعه ساختمانهای [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] ساخته می شود.
    • نیمه نخست سده یکم پیش ازمیلاد: پیدایش مدعیان و غاصبان در دولت [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در برابر گسترش جویی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. ایران اشکانی یگانه نیروی توانا برای پایداری در برابر [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ].
    • ۵۸/۵۷ تا ۳۹ پیش از میلاد: [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. پادشاهی پارت با روم وارد جنگ می شود. [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] ([لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]) در سال ۵۳ پیش از میلاد و شکست و مرگ [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] از سه امپراتور ([لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]) [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. امپراتوری اشکانی نیرویی برابر با روم در جهان آن روزگار. [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] مرز میان دو امپراتوری.
    • ۴۱ تا ۳۹ پیش از میلاد : پارتیان اربابان [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. شکست و مرگ [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] شاهزاده [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در ۳۹ پیش از میلاد.
    • حدود ۳۹ تا ۲/۳ پیش از میلاد: [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] . حمله آنتونیوس یکی از سه فرمانروای روم به قلمرو پارت. شکست رومیان و پس نشستن آنها در ۳۶ پیش از میلاد.
    • حدود ۱۱-۳۷ میلادی : [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. برنامه معروف «[لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] سازی» تایید شده در منابع کلاسیک. پیشرفت ایران گرایی. حماسه ایرانی و نقش دودمانهای بزرگ پارتی در ایجاد این حماسه. هنر پارت ادامه اهنده هنر [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ].
    • ۴۲ میلادی : پارتیان [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را پس از شش سال محاصره تسخیر می کنند.
    • حدود ۵۱ تا ۸۰/۷۶ میلادی : [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. پیکار قطعی بر سر ارمنستان. شکست رومیان در [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در سال [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. شکل گیری میراث اشکانیان: دولت پارت, [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ], [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. ادامه پیشرفت ایران گرایی. زبان ایرانی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] جای [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را روی سکه ها می گیرد. گردآوری و نشر (احتمالی) [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. تایید [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] از سوی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] به عنوان شاه ارمنستان.
    • سده دوم میلادی : حالت دفاعی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ].
    • ۱۰۸/۱۰۹ - ۱۲۷/۱۲۸ میلادی : [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. حمله امپراتور [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] از سال ۱۱۴ تا ۱۱۷ میلادی به [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. رومیان پس از موفقیتهای اولیه ناچار می شوند برابر ضد حمله های شدید پارتیان پس نشینی کنند. [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] دوباره مرز دو امپراتوری می شود.
    • ۱۴۷/۱۴۸-۱۹۰ میلادی : [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. یورش ناکام پارت به ارمنستان و [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. ضد حمله رومیان و تسخیر [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. شیوع بیماری [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] و عقب نشینی رومیان. تسلط رومیان بر بخشی از [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ].
    • ۱۹۱-۲۰۶ میلادی : [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. یورش جدید [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] به پارتیان. امپراتور [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ][لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] را می گیرد. شکست [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] در [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. بخشی از [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] ضمیمه امپراتوری [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] می شود. ناتوانی تدریجی دولت پارت.
    • ۲۰۷-۲۲۱ میلادی : [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. پارتیان در برابر امپراتور [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. پیروزی پارتیان بر امپراتور [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. روم خوار شده وادار می شود خراج سنگینی به ایران بپردازد. شورش های داخلی بر ضد اشکانیان.
    • حدود ۲۱۲ میلادی : [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] برادر بلاش برضد او قیام می کند.
    • حدود ۲۲۰ تا ۲۲۶/۲۲۸ میلادی : [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ], نوه [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ], آغاز به تصرف [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] می کند. نبرد بر سر قدرت در ایران. شکست [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ], و احتمالاً در سال ۲۲۸ شکست [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ] از [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]. سقوط دودمان اشکانی و پایان امپراتوری پارت. آغاز فروانروایی [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ].
    وقتی قرار شد من بیقرار تو باشم و تو تنها قرار زندگیم باشی...
    از هر چه قرار است غیر تو باشد...
    خواهم گذشت.

  2. کاربران زیر از این پست مفید تشکر نموده اند


  3. #2
    مدیر سابق
    تاریخ عضویت
    Jul 2010
    محل سکونت
    شيراز
    نوشته ها
    2,644
    سپاس
    4,117
    تشکر شده 4,820 تا این لحظه در 2,346پست

    پیش فرض

    شاهنشاهی اشکانی، بلند مدت ترين حکومت تاريخ ايران محسوب می شود. از به تخت نشستن ارشک اول (248 پ م) تا سرنگونی اردوان چهارم به دست اردشير پابکان (226 ب م)، اشکانيان به مدت 476 سال به تمام يا قسمتی از ايران فعلی و سرزمينهای پهناور ديگری در حاشيه فلات ايران حکومت کردند. به دليل کمبود اطلاعات در مورد اين سلسله، نوشته های در مورد آنها به نوشتن خلاصه ای از تاريخ پرفراز و نشيب اين سلسله بسنده می کنند و اکثرا" وارد جزئيات تاريخ آنها نمی شوند. از جمله جزئيات مهم در سرگذشت شاهان اشکانی، شرايط به سلطنت رسيدن آنها و ترتيب سلطنتی پادشاهان آنست که گنگی هردو اين مسائل، سالهاست دانشمندان بسياری را به خود مشغول کرده. اين نوشته سعی در اراثه دادن نقطه نظرهای مختلف در اين مورد دارد و در ضمن، نظريات جديدی که شايد راهگشای حل مسئله ترتيب شاهان اوليه اشکانی باشد را نيز ارائه می کند.
    پيشدرآمد پرنی
    يکی از مهمترين مسائل در شناخت تاريخ اوليه اشکانيان، دانستن اصليت آنها در قبيله «پرنی» است. اکثر تواريخ معمول، به خصوص آنهايی که در اروپا نوشته شده اند، اشکانيان را پارتی می خوانند، اما اين حقيقتيست که ارشک و بقيه شاهان اشکانی، به قبيله پرنی، يکی از قبايل اتحاديه «ده» متعلق بودند.
    پارت يا «پرثو»، يکی از شهربهای شاهنشاهی هخامنشی بود. از کتيبه بيستون می دانيم که ويشتاسپ، پدر داريوش بزرگ، در زمان کورش و کمبوجيه به عنوان شسب پارت به اين منطقه حکومت می کرد. به نظر می آيد که پارت و مردم آن به نسبت متمدن بوده اند و در شهرهای بزرگی مانند ابرشهر (نيشاپور بعدی) و روستاها به سر می بردند و اقتصادی متکی بر کشاورزی داشته اند. تقسيمات کشوری پارت نيز حاکی از آن است که پارت و شهرب «هيرکانه» (گرگان)، اکثرا" به يکديگر متصل بوده اند و تحت نظارت يک شسب اداره می شده اند.
    بعد از حمله اسکندر و پايه گذاری سلطنت سلوکی، تقسيمات کشوری هخامنشی دست نخورده باقی می ماند و شسبهای يونانی به حکومت شهرب پارت گمارده می شوند. اين شهرب اکثرا" همراه با شهرب ماد که از نظر زبانی و فرهنگی با آن بسيار نزديک بوده، قطب مشترک سياسی را تشکيل می داده اند که تا مدتها طرفدار پادشاهان سلوکی محسوب می شده است.
    در اوايل سده سوم پيش از ميلاد، از جهت شمال شرق شهرب پارت و در غرب شهربهای باختر و سغد، اتحاديه قبايل موسوم به «ده» که از صحرانشينان منطقه جنوب و غرب رود جيحون بودند، شروع به حمله به مرزهای پارت می کنند. از اين اتحاديه در کتيبه بيستون نيز سخن رفته و به نظر می آيد که يکی از قبايل آن، ماساگتهای معروف بوده اند که کورش بزرگ در جنگ با آنها کشته شد. سکونت قبايل ده در منطقه شمال رود اترک و جنوب و غرب جيحون، مسئله ايست که به دليل وجود شهرهايی به نام دهستان در اين منطقه، قابل اثبات است. به نظر می آيد که زبان مردم «ده» گويشی از يکی از زبانهای ايرانی شرقی بوده که احتمالا" به زبان سکاها، بخصوص سکاهای هئومه ورگه که در شرق آنها می زيستند، نزديک بوده. وجود کلمات خاص ايرانی شرقی در زبان پارتی ميانه می تواند گواهی بر اين مطلب باشد.

    [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]
    خرابه های شهر نيسا در نزديکی عشق آباد
    به نظر می آيد که در اواسط دهه 250 پ م، قبيله «پرنی» از بقيه قبايل «ده» جدا شده و به سمت مغرب کوچ کرده است. برطبق گاهشماری خود اشکانيان و تقويم آنها، بزرگان قبيله پرنی در سال 248 پ م، شخصی به نام ارشک را به رهبری خود انتخاب می کنند. قبيله پرنی به رهبری ارشک به شهرب پارت حمله می کند و موفق می شود که آندراگوراس، شسب مقدونی آنجا را شکست دهد و اولين سلطنت اشکانی را شالوده ريزی کند (238 پ م).
    اشکانيان در پارت
    يکی از اولين مشکلات ما، همين مسئله به حکومت رسيد ارشک و ساليست که در آن، او سلطنت اشکانی را پايه ريزی کرد. برطبق تواريخ قديم، ارشک در سال 246 ق م درگذشت و جای خود را به تيرداد اول، برادرش، داد. نظريه های اخير بر اينست که تيرداد، شخصيتی افسانه ای بوده و خود ارشک، کار فرماندهی پرنی ها را در حمله به پارت عهده دار بوده و تا سال 217 پ م به اين منطقه حکومت کرده.
    مسئله ديگر، موضوع تاسيس سلطنت اشکانی در 248 پ م می باشد. می دانيم که تا قبل از اين تاريخ، سلوکيان تحت سلطنت آنتيوخوس دوم، تسلط کاملی به اين منطقه داشته اند. اما در اين سال، آندراگوراس، شسب مقدونی پارت، اعلام استقلال می کند و خود را پادشاه مستقل پارت می خواند. دو سال بعد، ديودوتوس، شسب باختر (بلخ) نيز خود را مستقل می کند و برای اولين بار، حکومت سلوکی اختيار شهربهای شرقی را از دست می دهد. در همين زمان است که اختلاف داخلی در دربار سلوکوس دوم بين طرفداران لائوديکه و برنيکه، همسران آنتيوخوس دوم، منجر به ضد و خوردی تمام عيار می شود که با کشته شدن برنيکه و پسرش، تبديل به جنگی بين سلوکيان و پتولمی سوم، پادشاه مصر می شود.
    از طرفی، تاريخ تجاوز پرنی ها به شهرب پارت، سال 238 پ م است. در اين زمان، بعد از صلح با پتولمی سوم، سلوکوس دوم گرفتار جنگی با برادر و نايب السطنه اش در آناتولی، آنتيوخوس هيراکس، شده بود. اين مسئله، باعث بی توجهی سلوکيان به مسائل داخلی پارت شد و راه را برای سرنگونی آندراگوراس بازگذاشت. در نتيجه، می توان تصور کرد که انتخاب تاريخ 248 پ م از طرف اشکانيان برای نشاندادن آغاز حکومتشان، در واقع نشانه ای از آغاز حکومت مستقل آندراگوراس در پارت بوده است و در واقع تاسيس سلطنت اشکانی در پارت را بايد از سال 238 پ م دانست.
    در سال 231 پ م، بالاخره سلوکوس موفق به بستن قرارداد صلحی با برادرش آنتيوخوس هيراکس می شود و برای سرکوبی اشکانيان، به طرف پارت می شتابد. جنگ و قرارداد صلحی که بين سلوکوس دوم و ارشک بسته می شود، حکومت ارشک را بر پارت را زير لوای امپراتوری سلوکی، رسمی می شمارد و عملا" به حکومت اشکانيان در پارت صورتی قانونی می بخشد.
    برطبق روايات سنتی، در سال 217 پ م، اردوان اول جانشين پدرخود تيرداد اول می شود و به مستحکم کردن سلطنت خود می پردازد. در گاهشماری جديد، وجود اردوان اول رد شده وپادشاه جديد ارشک دوم، پسر ارشک اول ناميده می شود. دليل اصلی اين مدعا، پيدا شدن سکه هايی با نام ارشک دوم در حوالی شهر نيسا (نزديک عشق آباد/اشک آباد کنونی)، پايتخت اوليه اشکانيان است. می دانيم که پادشاهان اشکانی تا اواسط سده اول بعد از ميلاد، تنها با نام سلطنتی اشک، نام بنيانگذار سلسله، شناخته می شدند و در سکه های آنها، کمتر نام شخصيشان ذکر می شده. بدين دليل، مسئله نامگذاری و تاريخگذاری شاهان اشکانی از بغرنجترين مسائل بوده است و همين مسئله وجود تيرداد و اردوان و رد وجود آنها از طرف محققين جديد، نشاندهنده سختی مسئله است.
    از طرفی، ديد تاريخی به اين مسئله، می تواند راه حل ساده ای را برای آن توصيه کند. از آنجايی که نام تيرداد بطور معمول به عنوان برادر ارشک مطرح بوده و از ادامه اين نام در بين اشکانيان اطمينان کافی داريم (از جمله تيرداد اشکانی، اولين پادشاه اشکانی ارمنستان)، بعيد به نظر می آيد که وجود او مسئله ای کاملا" افسانه ای باشد. از طرفی، رد وجود اردوان اول باعث شده که نام آخرين پادشاه اشکانی که به طور سنتی، اردوان پنجم خوانده می شده، بعد از حذف اولين اردوان، به اردوان چهارم تغيير کند.
    با توجه به تغيير نوشتاری و گويشی کلمه ارشک به اشک در مراحل بعدی زبان پارتی، می توانيم تصور کنيم که پادشاهان اوليه، خود را با نام ارشک اول يا ارشک دوم می خوانده اند. از طرفی، وجود فرياپيت، پسر ارشک دوم يا اردوان اول، از طرف دو سوی اين مباحثه تاييد شده است. از همه اين شواهد می توان نتيجه گرفت که ارشک يا اشک، نام خانوادگی يا قبيله ای پادشاهان اشکانی بوده و نام شخصی کسی که در تاريخ به عنوان ارشک اول شناخته شده، در واقع تيرداد بوده است. ارشک دوم، پسر و جانشين ارشک اول نيز می تواند دارای نام شخصی اردوان اول باشد که تا سال 191 پ م حکومت کرده و بعد جای خود را به پسرش، فرياپيت يا فرياپت (احتمالا" به معنای «نگهبان فره ايزدی») داده است.
    گسترش نفوذ اشکانيان
    در اواخر سلطنت ارشک اول و اوايل سلطنت ارشک دوم، آنتيوخوس سوم، معروف به «کبير»، پسر و جانشين سلوکوس دوم، برای بازپسگيری شهربهای شرقی امپراتوری خود، به پارت و بلخ لشکر کشيد(212 پ م). در اين لشکرکشی، آنتيوخوس موفق شد سلطه اشکانيان روی قسمتهای غربی کشورشان (غرب دامغان) امروزی محدود کند و پايتخت آنها در هکامتومپيلوس (صددروازه، شهر قومس) را تسخير کند. اقدام بعدی آنتيوخوس، حمله به باختر و جنگ با پادشاه جديد آن، اوتيدم بود که به تازگی با سرنگونی ديودوتوس دوم، پادشاهی بلخ را به دست آورده بود. جنگ با بلخ منجر به قرارداد صلحی شذ مبنی بر شناختن سروری سلوکيان و پرداخت غرامت سالانه ببندد.
    بعد از باختر، آنتيوخوس به طرف هند رفت و با سوبخاگاسنا، پادشاه مئوری آنجا که فرزند آشوکای بزرگ بود، قرارداد دوستی جديدی بست. در اينهنگام، آنتيوخوس از اخبار حمله رومی ها، که قدرت جديدی در مديترانه محسوب می شدند، به آناتولی باخبر شد. هانيبال، فرمانده معروف کارتاژی که سالها با رومی ها جنگيده بود در اينهنگام در دربار آنتيوخوس سوم در انتاکيه به سر می برد و اين بهانه ای بود برای پيشروی ارتش روم که به تازگی موفق به شکست دادن فيليپ پنجم مقدونی شده بود. در جنگی که بين آنتيوخوس سوم و لشکر روم در شهر مگنسيا در آناتولی روی داد (189 پ م)، آنتيوخوس شکست سختی خورد و به مشرق فرار کرد. خطر دولت نوپای روم در غرب آسيا برای نخستين بار احساس شد و اين اولين برخورد حکومتهای شرقی بود با دولت توسعه طلب روم. آنتيوخوس که بر اثر اين شکست و از دست دادن خزانه اش، امکان جمع کردن لشکر ديگری را نداشت، به قلمرو عيلام باستان گريخت و سعی کرد که با برداشت از معبد شهر شوش، برای مبارزه بر عليه روم اقدام کند، اما در سال 189 در عيلام کشته شد و سلطنت را به سلوکوس چهارم، پسر خود، واگذاشت.
    در اينهنگام، پادشاه جديد پارت، فرهاد اول که پسر فرياپيت بود، به مستحکم کردن دوباره نفوذ اشکانيان بر غرب دامغان دست زد. اقدام فرهاد در کوچ دادن قبايل مردی از مازندران به اطراف «دروازه کاسپين» (منطقه سنگسر امروزی) باعث شد که راه حمله اشکانيان به مغرب ايران گشوده شود. از طرف شرق نيز فرهاد حکومت اشکانيان را در شمال سيستان و کرمان مستحکم کرد و عملا" پادشاهی يونانی بلخ را تحت فشار مستقيم خود گذاشت.
    حکومتهای کوچک در ايران
    در زمان حکومت سلوکوس چهارم و برادرش آنتيوخوس چهارم، شهربهای شرقی ايران، بخصوص در عيلام و شمال خليج فارس، موفق به تشکيل سلطنتهای مستقلی شدند. شهرب پارس که از زمان اسکندر و سلوکوس اول همواره از اطاعت سرباز می زد، اولين شهربی بود که عملا" استقلال خود را به دست آورد و زير حکومت بازماندگان بغدات اول، به کشوری نيمه مستقل تبديل شد و تا زمانی که به زير سلطه اشکانيان درآمد، اين استقلال را حفظ کرد.
    سلطنت شخصی بنام کامناسکر در شهر شوش در اين زمان به رسميت شناخته شد و از او به عنوان موسس حکومت عليمائيد نام می برند که در دوران زرينش، از گابه (جی، اصفهان) تا رود دجله را تحت اختيار خود داشته. مدت کمی بعد از اين زمان، شخصی بنام هوسپاسن با ساختن شهری در منطقه اهواز کنونی به نام اسپاسينو خاراکس (شهر کرخه هوسپاسن)، حکومت ميشان يا خاراکن را پايه گذاری کرد.
    در حدود سال 220 پ م، در زمان آنتيوخوس سوم، شخصی بنام آرياارته نيز در کاپادوکيه، خود را پادشاه مستقلی خواند و حکومت موروثی کاپادوکيه را پايه گذاری کرد. اين حکومت بعدها قدرت اشکانيان را به رسميت شناخت، ولی عملا" تا زمان انقراض اين حکومت به دست رومی ها، نوادگان آرياارته و بزرگان ديگری که از اصليتی ايرانی بودند، به حکومت کاپادوکيه ادامه دادند.
    در پونتوس، ناحيه ای در جنوب شرقی دريای سياه، از زمان داريوش سوم، خاندانی ايرانی حکومت می کرد که توانسته بود استقلال خود را در زير فشارهای سلوکيان حفظ کند. هرچند که اهميت تجاری پونتوس همواره مدنظر حکومتهای مختلف همسايه بود، اما اين دولت هيچگاه به زير لوای امپراتوری های ديگر درنيامد. معروفيت پونتوس، سالها بعد و در زمان حکومت مهرداد ششم (121-64 پ م) و مقاومتهای او در برابر نيروهای توسعه طلب رومی به سرکردگی پومپئی، به دست آمد.
    وجود سلطنتهای کوچک، جنگ با دولت مصر و تهديد دولت تازه نفس روم، و خطر از جانب مشرق، حکومت دولت سلوکی را بر غرب آسيا به خطر افکنده بود. دولت اشکانی که در اين زمان موفق شده بود بيشتر ايران شرقی را به زير حکومت خود درآورد، در زمان فرهاد اول به استحکام زيادی دست يافته بود. اما قدرت اشکانی در انتظار فرمانده بزرگی بود که بتواند آنرا به طرف فتوحات جديد راهنمايی کند. اين فرمانده بزرگ، برادر و جانشين فرهاد اول، مهرداد اول بود که به عنوان يکی از بزرگترين پادشاهان اشکانی شناخته می شود.
    وقتی قرار شد من بیقرار تو باشم و تو تنها قرار زندگیم باشی...
    از هر چه قرار است غیر تو باشد...
    خواهم گذشت.

  4. #3
    مدیر سابق
    تاریخ عضویت
    Jul 2010
    محل سکونت
    شيراز
    نوشته ها
    2,644
    سپاس
    4,117
    تشکر شده 4,820 تا این لحظه در 2,346پست

    پیش فرض

    [لینک ها فقط برای کابران قابل نمایش میباشد. ]
    وقتی قرار شد من بیقرار تو باشم و تو تنها قرار زندگیم باشی...
    از هر چه قرار است غیر تو باشد...
    خواهم گذشت.

  5. کاربران زیر از شما به خاطر پست مفیدتان تشکر کرده اند


موضوعات مشابه

  1. سلسله سلجوقيان
    توسط nazi در انجمن تاریخ معاصر ایران و جهان
    پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 16/11/2010, 10:19
  2. سلسله صفوي
    توسط nazi در انجمن تاریخ معاصر ایران و جهان
    پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 16/11/2010, 10:11
  3. پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 08/11/2010, 19:12
  4. سلسله هخامنشیان( ۵۵۹پ.م تا۳۳۰پ.م)(۲۲۹سال)
    توسط HAMED در انجمن تاریخ باستان ایران و جهان
    پاسخ: 1
    آخرين نوشته: 16/06/2010, 21:30
  5. سلسله ساسانیان
    توسط HAMED در انجمن تاریخ باستان ایران و جهان
    پاسخ: 3
    آخرين نوشته: 16/06/2010, 20:58

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •